Bize Yalan Söylediler Vol. 1 – Sapyoseksüel
Fotoğraf - Mathew Schwartz

Bize Yalan Söylediler Vol. 1 – Sapyoseksüel

Sapyoseksüel kelimesi diğer benzerleri gibi fonetiği güzel olması ve insanı farklı hissettirmesi özelliğiyle dillere pelesenk oldu son zamanlarda. Bir zeka aşkıdır gidiyor her yerde; zeki erkek karizması, zeki kadın seksiliğiyle özdeşleşip tarafların eylemlerini daha mantıklı kılıyor. Tabi bu kelimeyi hangi durumlarda telaffuz ettiğimiz biraz sıkıntılı; “Evet yanımdaki çirkin ama ben sapyoseksüel’im cnm.” şeklinde bir defans olunca biraz samimiyetsiz oluyor sanki. Sanki biraz kendini aklama egosu basıyor yine, biraz şey gibi gibi, neyse…

Sosyal medyanın son zamanlarında anonimcilik moda, gerek twitter’da, gerek instagram’da(sözlükleri saymıyorum çünkü bu mecraların zaten kendisi anonim.) her yerde gizli isimlerle özellikle mizah kasmak, siyaset yapmak, ateizm veya kemalizm’cilik oynamak epey popüler. İşte bu anonimcilik sapyoseksüel olduğunu iddaa eden insanların türeme noktası bence; gerçek hayatta çok mümkün olmayan bir kaideyi, sosyal medyanın anonimleşmesiyle daha kolay hale getiriyorlar. Sözlerim yanlış anlaşılmasın, sapyoseksüel diye bir şey yoktur demiyorum; ancak işin içinde biraz yalan var gibi.

Bunu şu sebeple söylüyorum; bundan on beş yıl önce hayatımızda böyle bir sözcük yoktu ama şöyle bir kavram vardı; “Ben insanın dış görüntüsüne dikkat etmem, benim için karakter ve kalp güzelliği önemlidir.” şeklinde. İşte tam olarak bu söylemler de bize samimiyetsiz gelirdi, bu sözleri en çok söyleyenler en güzeller/yakışıklılar ile birlikte oldu çünkü. Gerçek hayatta karşısına çıkan yakışıklı birini kötü kalpli olduğu için reddeden kadın, çirkin olanı değil yakışıklı ve iyi kalpli olanı aradı, tabi eğer kendisi de yeterince güzelse…

Oysa şimdi durum böyle değil, anonim sosyal medyanın gücü insanları birbirinden dış görünümüyle değil, zekasıyla veya mizahıyla ayırıyor. Sapyoseksüel olduğunu düşünen kişiler için ne kadar da geniş bir pazar bu durum; hiç görmediğin birinin düşüncelerinden, fikirlerinden veya mizahından, senin algında zeka neye karşılık geliyorsa ona göre etkileniyorsun. Sonrasında durum biraz paravanın açılması olayı gibi devam ediyor ama olsun, sapyoseksüelim diyorsan bu riski de alman gerekiyor. Ancak kimse bana o ilk fotoğraf gelmeden önce heyecanlanmadığını söylemesin, söyleyenin alnını karışlarım.

Gerçek hayatta ise olaylar bu kadar kolay sonuçlanmıyor ve işler burada karışıyor. Çünkü gerçek hayatta “şans vermek” diye bir durum var; oturduğun barda görüp fiziksel olarak çekici bulmadığın birine, zeki olması ihtimalini değerlendirerek şans vermezsin. Tamam güzel ama gerzek insanlara tahammülün yok biliyorum, ancak aradığın şey güzel ve sana hitap eden, itiraf et. Burada saf bir sapyoseksüellik örneği atamaz kimse ortaya; atsa bile o en iyi ihtimalde mantık evliliği olabilir ve onun da mekanikleri pek zekayla alakalı değil. 

Zeki ve çirkin bir adam hayal edelim, hangi kadınlar tarafından neden ilgi görecek? 

Mesela bir talk show sunan tipsiz ama zeki biri talep görür, çünkü göz önündedir, popülerdir…

Okulda sınıfın en çalışkan öğrencisi talep görür, çünkü başarılıdır…

Bir Harvard profesörü talep görür, çünkü bilim adamıdır…

İş yerinde her ayın elemanı olan adam talep görür, çünkü ne yapacağını biliyordur… 

Murat Boz versus Cem Yılmaz yapsak mesela, inanıyorum ki ağırlık oyunu Cem Yılmaz’dan yana kullanır; bunların çoğu da kendine sapyoseksüelim der ama durum pek öyle değil gibi sanki. Murat Boz versus Zeki, Çirkin ve Sade Vatandaş yapsak bu defa kazanan Murat Boz olur, tartışmasız… Hatta devam edip abartayım; Cem Yılmaz versus Brad Pitt yapsak? Cevap Brad Pitt olacaktır; çünkü adam hem yakışıklı hem zeki. Evet zeki çünkü bir adam oyunculuk gibi bir işi dünyada ismini duyuracak kadar iyi yapıyorsa o adam gerzek olamaz. Bunu her sektör için söyleyemeyiz, bütün dünyanın tanıdığı gerizekalı futbolcuları veya mankenleri de biliyoruz sonuçta. 

Hal böyle olunca görerek seçme işi sapyoseksüelim diye bağıranları biraz samimiyetin dışına itiyor; evet üniversitedeki zeki hocayı beğeniyorsun, televizyonda iyi mizahı olan kadını çekici buluyorsun ancak bu insanlar göz önünde. Arka planda yaşamına devam eden zeki insanlar kendilerini “Elbet bir sapyoseksüel denk gelir bana da…” diyerek avutamıyor; çünkü öyle bir şey yok. Fiziksel olarak alımlı değilsen, en sapyoseksüel vatandaş bile sana şans vermiyor. Ancak bir ortamda tanışıp muhattaplığı belirli bir seviyeye getirebildiğin kişi senin zeki olmanı kabul ederek şans verebilir ki onun için de baştan algılarını açmış ve seninle konuşmak için bir motivasyon bulmuş olması gerekli. On beş yıl önce yitip giden sağlam karakterli insanların yerini, zeki ama farkına varılmamış kişiler aldı anlayacağınız. Bir grup insan da “Ben sapyoseksüel’im!” diye diye geziyor ortalıkta; yine çirkin tesellisi diyeceğim ama dilim de varmıyor. 

Tamam çirkin tesellisi demeyelim, çirkin tesellisi değil bu mevzu daha çok yanındaki insanı kendine yakıştıramayanların tesellisi. “Sapyoseksüelim ben” savunmasının altında yatan şey aslında çevreden ve aileden gelen “Ayşe sana yakışmıyor, ay Murat’tan daha iyisini bulamadın mı?” Baskısına karşı durabilmek. İnsanların çekici, cazibeli olup olmaması bir iki öğeyle değerlendirilemeyecek kadar komplike bir konu aslında. Sapyoseksüellik en çok bu noktada boşlukta kalıyor. Nasıl ki birisi sırf fiziksel güzellik/yakışıklılıkla cazibe sahibi olamazsa, sadece zekayla da bu mümkün değil. Çekicilik fiziksel üstünlük, sosyal üstünlük, zeka üstünlüğü, kariyer başarısı, espiri yetenekleri, cinsel eğilimleri ve daha saymayı unuttuğumuz bir çok şeyin bütünü.

Dolayısıyla sapyoseksüellik artık bir zaruriyet. Dış görüntüsünü göremeden insanlar hakkında olumlu/olumsuz kanıya varmak için düşüncelerini bilmeniz gerek; konuşmak, irtibatta kalmak için kriter sizin yaşamdaki düşüncelerinizle örtüşmesi. Sonra iş ilişkiye dönüşme noktasına geldiğinde, o kadar verimli şeyler paylaştığınız kişiyi ardınızda bırakmak istemezsiniz. Sonra yanınızda neden bu kadar yakışmayan biri olması durumunu “sapyoseksüelim” şeklinde savuşturursunuz. Konu kapanır. 

Kısacası Sapyoseksüellik sosyal medyanın ihtiyaçlarından biriydi ve karşılandı, o yüzden orada mümkün, gerçek hayattaysa pek nadir örnekleri var.

Bir cevap yazın

KAPAT